សុជីវធម៌ពេលកំពុងបរិភោគ

តើយើងគួររឺមិនគួរធ្វើអ្វីខ្លះពេលកំពុងបរិភោគ

សុជីវធម៌ពេលបរិភោគអាហារ

១ ផ្តើមដោយដៃខាងស្តាំ ⏩
២. បរិភោគអាហារដោយដៃ ⏩
៣. មិនត្រូវបរិភោគកណា្ដលចាន ⏩
៤. បរិភោគអាហារដែលនៅជិតក្បែរៗ ⏩
៥. រើសយកអាហារដែលជ្រុះ ⏩
៦. មិនត្រូវផ្លុំ រឺដកដង្ហើមក្នុងកែវទឹក ⏩
៧. មិនត្រូវស្រូបផ្សែងពី ម្ហូបអាហារ ⏩
៨. ហាមបន្តុះបង្អាប់ម្ហូបអាហារ ⏩
៩. ជៀសវាងបរិភោគឆ្អែតជ្រុលពេក ⏩
១០. លិតដៃរឺចាន ⏩

១. ផ្តើមដោយដៃខាងស្តាំ

មនុស្សគ្រប់រូប តែងតែប្រើប្រាស់ដៃទាំងពីរ ក្នុងការងារប្រចាំថ្ងៃ ដោយខានមិនបាន ហើយចំណែកឯ សាសនា អ៊ីស្លាមវិញ បានបែងចែក ដោយដៃខាងស្តាំ សម្រាប់ ប្រើប្រាស់ទៅលើរឿង រឺ ប្រការល្អៗ ដូចជា កាន់គម្ពីរ (កួរអាន) សម្ដែងការ ស្វាគមន៍ ចាប់ដៃគ្នា , ការហូបចុក, ….ល ។ ចំណែកឯដៃ ខាងឆ្វេងវិញ គឺសម្រាប់ប្រើប្រាស់ ទៅលើ ប្រការក្រខ្វក់ ដូចជា: រើសសំរាម លាង លាមក លាងប្រដាប់ កេរ្តិ៍ខ្មាស …. ល។

عَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّه عنْهُمَا: أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ﷺ قَالَ: لَا يَأْكُلَنَّ أَحَدُكُمْ بِشِمَالِهِ، وَلَا يَشْرَبَنَّ بِهَا، فَإنَّ الشَّيْطَانَ يَأْكُلُ بِشِمالِهِ وَيَشْرَبُ بِهَا" رواهُ مسلم

មានន័យថា: អំពី អុីបនី អ៊ូមើរ-រ៉ទីយ៉ល់ឡហ៊ូអាន់ហ៊ូម៉ា- ពិតប្រាកដណាស់ រ៉ស៊ូលុលឡោះ (ﷺ) បានមានប្រសាសន៍ថា : ចូរអ្នកទាំងអស់គ្នា កុំបរិភោគអាហារ ដោយប្រើដៃខាងឆ្វេង ហើយកុំផឹក ដោយប្រើវាដែរ (ដៃឆ្វេង) ពិតប្រាកដណាស់ សៃតន វាហូបនឹងផឹក ដោយប្រើដៃខាងឆ្វេង ។

២. បរិភោគអាហារដោយដៃ

وَعَنْ كَعْبِ بْنِ مَالِك قَالَ: رَأَيْتُ رَسُوْلَ اللَّهِ ﷺ يَأْكُلُ بِثَلَاثِ أَصَابِعَ فَإِِذَا فَرَغَ لَعِقَهَا." رواه مسلم.

មានន័យថា: អំពី កាអាប់ ពិន ម៉ាលិក បាននិយាយថា: ខ្ញុំបានឃើញ រ៉ស៊ូលុលឡោះ ﷺ បរិភោគអាហារ ដោយប្រើ ម្រាមដៃបី ហើយពេលដែលគាត់ បរិភោគអាហាររួច ហើយគាត់បាន លិតវា (ម្រាមដៃរបស់គាត់)

៣. មិនត្រូវបរិភោគកណា្ដលចាន

وَعَنِ ابْنِ عَبَّاسَ رَضِيَ اللَّهُِ عَنْهُمَا، عَنِ النّٰبِيُّ ﷺ قَالَ‏:‏ ‏"‏الْبَرْكَةُ تَنْزِلُ وَسَطُ الطَّعَامُ، فَكُلُوْا مِنْ حَافَتِيْهِ وَلَا تَأْكُلُوْا مِنْ وَسَطِهِ‏"‏ ‏‏ رواه أبو داود والترمذي

មានន័យថា: អំពី អុីបនូ អាប់ពើស-រ៉ទីយ៉ល់ឡហ៊ូអាន់ហ៊ូម៉ា អំពី ណាពី ﷺ បានមាន ប្រសាសន៍ថា÷ ពើរ៉កាត់( بَرَكة ) ចុះមក នៅកណ្តាលអាហារ ចូរអ្នកទាំងអស់គ្នា បរិភោគពីកៀនៗ ហើយចូរ អ្នកទាំងអស់គ្នា កុំបរិភោគ ចំកណ្តាលអាហារ ។

៤. បរិភោគអាហារដែលនៅជិតក្បែរៗ

ដោយសារការ ឈោងដួសយកម្ហូប ដែលនៅឆ្ងាយ អាចធ្វើអោយ អ្នកដែលនៅ បរិភោគអាហារជាមួយ ពិបាកក្នុងការចាប់ម្ហូប រឺអាច បណ្តាលអោយ ជ្រុះម្ហូប ជាទង្វើ អសិលធម៌ ។

عُمَرَ بْنَ أَبِي سَلَمَةَ يَقُولُ: كُنْتُ غُلاَمًا فِي حَجْرِ رَسُولِ اللَّهِ -صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ-، وَكَانَتْ يَدِي تَطِيشُ فِي الصَّحْفَةِ، فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ -صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ-: «يَا غُلاَمُ سَمِّ اللَّهَ، وَكُلْ بِيَمِينِكَ، وَكُلْ مِمَّا يَلِيكَ»، فَمَا زَالَتْ تِلْكَ طِعْمَتِي بَعْدُ." البخاري ومسلم

មានន័យថា: អ៊ូមើរ ពិន អាពី សាឡាម៉ាស់ បាននិយាយថា: ខ្ញុំជាក្មេង ដែលនៅក្រោមការគ្រប់គ្រង របស់ រ៉ស៊ូលុលឡោះ (ﷺ) មានពេលមួយ ដៃរបស់ខ្ញុំ ឈោងទៅគ្រប់ចាន (ម្ហូប) ។ រ៉ស៊ូលុលឡោះ (ﷺ) ក៏បាននិយាយមកកាន់ខ្ញុំថា: ឱ! ក្មេងប្រុស ចូរសូត្រ بِسمِ اللَّه ហើយប រិភោគដោយប្រើ ដៃ ខាងស្តាំរបស់ឯង និងហូបអ្វីៗ (ម្ហូប) ដែលនៅ ជិតៗឯង ។

៥. រើសយកអាហារដែលជ្រុះ

وَعَنْ جَابِرَ-رَضِيَ اللَّهُِ عَنْهُ، أَنَّ رَسُوُلُ اللَّهِِ ﷺ قَالَ: إِذَا وَقَعَتْ لُقمَةُ أَحَدِكُمْ، فَليَأْخُذْهَا فَلْيُمِطْ مَا كَانَ بِهَا مِنْ أَذىً وليَأْكُلْهَا، وَلاَ يدَعْها للشَّيطَانِ، وَلَا يَمْسَحْ يَدَهُ بِالمِنْدِيلِ حتَّى يَلْعَقَ أَصَابِعَهُ، فَإِنَّهُ لاَ يَدْرِيْ فِي أَيِّ طَعَامِهِ الْبَرَكَةُ " رواه مسلم.

មានន័យថា: អំពី ជើពៀរ-រ៉ទីយ៉ល់ឡហ៊ូអាន់ហ៊ូ ពិតប្រាកដណាស់់ រ៉ស៊ូលុលឡោះ ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា÷ កាលណា នរណាម្នាក់ ជ្រុះចំណីអាហារ ចូររើសយកវា មកវិញ ហើយជូតសំអាតវា នូវអ្វីៗ ដែលប្រលាក់ រួចហើយបរិភោគវាចុះ ចូរកុំចោលវាទុកអោយ សៃតន ។ ហើយក៏កុំជូតសំអាតដៃ ជាមួយ កន្សែង រហូតទាល់ តែវាបានលិត ម្រាមដៃសិន (ចំណីអាហារដែលមាននៅជាប់ម្រាមដៃ) ព្រោះ ពិតប្រាកដណាស់ វាមិនអាចដឹងថា តើចំណីអាហារ មួយណាដែលមាន ពើរ៉កាត់ ។

៦. មិនត្រូវផ្លុំ រឺដកដង្ហើមក្នុងកែវទឹក

وَعَنِ ابْنِ عَبَّاسَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا أَنَّ النَّبِيُّ ﷺ نَهَى أَْن يُتَنَفَّسَ فِي الْإِنَاءِ، أَوْ يُنْفَخَ فِيْهِ، رواه الترمذي

មានន័យថា: អំពី អុីបនី អាប់ពើស-រ៉ទីយ៉ល់ឡហ៊ូអាន់ហ៊ូ ពិតណាស់ណាពី ﷺ បានហាមឃាត់ មិនអោយ ដកដង្ហើម នៅក្នុងកែវ (កំពុងផឹក) រឺក៏ ផ្លុំក្នុងវា (ព្រោះតែវាក្តៅ)។ រាយការណ៍ ហាទីសដោយ : អុីមុាំ តីរមីហ្សី គាត់និយាយថា ហាទីស ល្អត្រឹមត្រូវ ។

عَنْ أَبِي قَتَادَةَ، رَضِيَ اللَّهُِ عَنْهُ أَنَّ النّبِيَّ ﷺ : نَهَى أَن يُتَنَفَّسَ فِي الإِنَاءِ " رواه البخاري (5630) ومسلم (267)

មានន័យថា: អំពី អាពី កទើដះ ពិតប្រាកដណាស់ ណាពី (ﷺ) បានហាមឃាត់ មិនអោយដកដង្ហើម ក្នុងកែវពេលកំពង់ផឹកទឹក ។

៧. មិនត្រូវស្រូបផ្សែងពី ម្ហូបអាហារ

:الشافعي . وَلَا يَأْكُلُ الطَّعَامَ حَارًّا ، وَلَا يَشُمَّهُ

មានន័យថា: ចូរកុំបរិភោគ ចំណីអាហារដែល កំពុងក្តៅខ្លាំង ហើយកុំ ស្រូបផ្សែងដែលចេញពីវា ( ចំណីអាហារ ) ។

៨. ហាមបន្តុះបង្អាប់ម្ហូបអាហារ

ជាទូទៅ មិនថាចិត្តយើង ចិត្តគេនោះទេ បើយើងខំធ្វើអស់ពី កំលាំងកាយចិត្ត សង្ឃឹមថា នឹងមានរសជាតិឆ្ងាញ់ តែបែរជា លឺពាក្យថា: មិនឆ្ងាញ់ ប្រៃពេ មិនចូលចិត្ត រឺខ្វះគ្រឿងនេះ គ្រឿងនោះ ពិតណាស់ នឹងមានការ អាក់អន់ចិត្ត ហេតុនេះហើយ បើសិនជាម្ហូប អាហារណា ដែលយើង មិនចូលចិត្ត រឺ រសជាតិមិនត្រូវមាត់ យើងអាច មិនបរិភោគ ក៏ប៉ុន្តែ កុំបន្តុះបង្អាប់ ។

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ-رَضِيَ اللَّهُِ عَنْهُ، قَالَ: مَا عَابَ النَّبِيُّ ﷺ طَعَامًا قَطُّ، إِنِ اشْتَهَاهُ أَكَلَهُ وَإِلَّا تَرَكَهُ روى البخاري

មានន័យថា:: អំពី អាពីហ៊ូរ៉យរ៉ស់-រ៉ទីយ៉ល់ឡហ៊ូអាន់ហ៊ូ បាននិយាយថា : ណាពី (ﷺ) មិនដែលបន្តុះបង្អាប់ ម្ហូបអាហារ ម្តងណាទេ បើគាត់ចូលចិត្ត គាត់បរិភោគវា ហើយបើគាត់ មិនចូលចិត្ត គឺគាត់បោះបង់វា (មិនពិសារ) ។

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ-رَضِيَ اللَّهُِ عَنْهُ، قَالَ: «مَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ، عَابَ طَعَامًا قَطُّ، كَانَ إِذَا اشْتَهَاهُ أَكَلَهُ، وَإِنْ لَمْ يَشْتَهِهِ سَكَتَ» البخاري (5409)، ومسلم (2064).

មានន័យថា:: អំពី អាពីហ៊ូរ៉យរ៉ស់-រ៉ទីយ៉ល់ឡហ៊ូអាន់ហ៊ូ បាននិយាយថា: ខ្ញុំមិនដែលឃើញណាពី (ﷺ) បន្តុះបង្អាប់ ម្ហូបអាហារ ម្តងណាទេ បើគាត់ចូលចិត្ត គាត់បរិភោគវា ហើយបើគាត់ មិនចូលចិត្ត គឺគាត់នៅស្ងៀម (មិនពិសារ) ។

៩. ជៀសវាងបរិភោគឆ្អែតជ្រុលពេក

ជាការជាក់ស្តែងប្រសិនបើយើងបរិភោគចំណីអាហារ ឆ្អែតជ្រុលពេក វានឹងធ្វើអោយយើង នៅមិនស្ងប់ ពិបាកអង្គុយ ពិបាកដកដង្ហើម ខ្ជិលច្រអូស ហើយវាអាចបណ្តាលអោយ ប៉ះពាល់ដល់ ក្រពះ របស់យើង ផងដែរ ។ បើអណ្ចឹង តើយើងគួរបរិភោគ កំរិតណា?

الْمَقْدَامُ بْنُ مَعْدِي كَرْبِ، قَاَل : سَمِعْتُ رَسُوْلُ اللَّهِٖ ﷺ يَقُوْلُ : مَا مَلَأَ آدَمِي وَعَاءً شَرًّا مِنْ بَطْنٍ ، بِحَسَبِ ابْنِ آدَمَ أَكَلَاتِ يَقُمَّنَّ صَلْبَهُ، فَإِنْ كَانَ لاَ مُحَالَةُ، فَثُلُثُ لِطَعَامِهِ، وَثُلُثُ لِشَرَابِهِ، وَثُلُثُ لِنُفُسِهِ " رواه الإمام أحمد والترمذي والنسائي وابن ماجه ،

មានន័យថា: មឹកទើម ពិន ម៉ាក់ទីការ៉ប បាននិយាយថា÷ ខ្ញុំបានឮ រ៉ស៊ូលុលឡោះ (ﷺ) មានប្រសាសន៍ថា÷ គ្មានអ្វីអាក្រក់ជាង កូនអាដាំ (មនុស្សលោក) ពេលដែលគេបរិភោគ រហូតឆ្អឹងជំនីរ របស់គេត្រង់ ។ បើជៀសវាងមិនបាន ត្រូវ ⅓ (មួយភាគបី) សំរាប់អាហារ និង ⅓(មួយភាគបី) សំរាប់ផឹកទឹក និង ⅓(មួយភាគបី) ទៀត សំរាប់ដកដង្ហើម ។

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ: قَالَ رَسُوْلُ اللَّهِِ ﷺ : طَعَامُ الِاثْنَيْنِ كَافِي الثَّلاَثَةُ، وَطَعَامُ الثَّلَاثَةُ كَافِي الأَرْبَعَةُ [متفق عليه.

មានន័យថា: អំពី អាពីហ៊ូរ៉យរ៉ស់-រ៉ទីយ៉ល់ឡហ៊ូអាន់ហ៊ូ បាននិយាយថា÷ រ៉ស៊ូលុលឡោះ ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា÷ ចំណីអាហារ ដែលសំរាប់មនុស្សពីរនាក់ វាគ្រប់គ្រាន់សំរាប់មនុស្ស បីនាក់ ហើយចំណីអាហារ សំរាប់មនុស្ស បីនាក់ វាគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ បួននាក់ ។

១០. លិតដៃរឺចាន

عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا، قَالَ: قَالَ رَسُوْلُ اللَّهِ ﷺ: إِذَا أَكَلَ أَحَدُكُمْ طَعَامًا، فَلَا يَمْسَحْ أَصَابِعَهُ حَتَّى يَلْعَقَهَا أَوْ يُلْعِقَهَا . متفقٌ عَلَيْهِ

មានន័យថា: អំពី អុីបនី អាប់ពើស-រ៉ទីយ៉ល់ឡហ៊ូអាន់ហ៊ូ បាននិយាយថា÷ រ៉ស៊ូលុលឡោះ ﷺ បាននិយាយប្រសាសន៍ថា ÷ នរណាម្នាក់ ក្នុងចំណោម អ្នកទាំងអស់គ្នា បរិភោគអាហារ កុំទាន់លាង ម្រាមដៃរបស់វា រហូតទាល់តែបានលិតវាសិន (ម្រាមដៃ) ។

وَعَنْ جَابِرٍ أَنَّ رَسُوْلَ اللَّهُ ﷺ أَمَرَ بِلَعْقِ الأَصَابِعِ والصَّحْفَةِ وَقَالَ: إِنَّكُمْ لاَ تَدرُوْنَ فِي أَيِّ طٕعَامِكُمُ البَركةُ " رواه مسلم.

មានន័យថា: អំពី ជើពៀរ ពិតណាស់ រ៉ស៊ូលុលឡោះ ( ﷺ ) បានប្រើអោយលិត ម្រាមដៃ និង ចាន ហើយ (ណាពី) និយាយថា: ពិតប្រាកដណាស់ អ្នកទាំងអស់គ្នា មិនអាចដឹងថា តើអាហារ មួយគ្រាប់ណា ដែលមានពើរ៉កាត់ (بَركةُ )។