សុជីវធម៌ក្រោយបរិភោគ

សុជីវធម៌ ពេលបរិភោគអាហាររួច

០១ សូត្រពេលបរិភោគអាហាររួច
០២ ខ្ពុរមាត់លាងដៃ យកទឹកវូទុ
០៣ មិនគួរផឹកតែមួយដង្ហើម
០៤ កុំចោលទឹកពេលសត្វរុយ ធ្លាក់ចូល
០៥ ខ្ជះខ្ជាយចំណីអាហារ
០៦ ជៀសវាងចាក់ធ្មេញ
០៧ ជួយរៀបចំនិងសំអាត

១. សូត្រពេលបរិភោគអាហាររួច

الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَطْعَمَنِي هَذَا الطَّعَامَ وَرَزَقَنِيهِ مِنْ غَيْرِ حَوْلٍ مِنِّي وَلاَ قُوَّةٍ

មានន័យថា: រាល់ការសរសើរទាំងឡាយគឺចំពោះអល់ឡោះ ដែលជាអ្នក ផ្តល់ចំណីអាហារនេះដល់ខ្ញុំនិង ផ្តល់អោយខ្ញុំនូវ លាភសក្ការៈ ដោយវាមិនមែជាភាពខ្លាំងពូកែរបស់់ខ្ញុំឡើយ

عَنْ مُعَاذِ بْنِ أَنَسٍ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ﷺ قَالَ مَنْ أَكَلَ طَعَامًا ثُمَّ قَالَ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَطْعَمَنِي هَذَا الطَّعَامَ وَرَزَقَنِيهِ مِنْ غَيْرِ حَوْلٍ مِنِّي وَلاَ قُوَّةٍ غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ وَمَا تَأَخَّرَ

មានន័យថា: អំពី មូអើស ពិន អាណើស អំពី ឳពុករបស់គាត់ ពិតណាស់ រ៉ស៊ូលុលឡោះ សល់លុលឡោះ បានមានប្រសាសន៍ថា÷ នរណា ដែលបរិភោគអាហាររួចហើយបន្ទាប់មកគេសូត្រ

لِلَّهِ الَّذِي أَطْعَمَنِي هَذَا الطَّعَامَ وَرَزَقَنِيهِ مِنْ غَيْرِ حَوْلٍ مِنِّي وَلاَ قُوَّالْحَمْدُةٍ

គេនឹងលុបលាងទូសើអំពើបាបរបស់វាដែលមានពីមុន និង ពេលខាងមុខទូសើតូចៗ

២. លាងដៃ ខ្ពុរមាត់យកទឹកវូទុ

ជាការពិតណាស់ ក្រោយពីបរិភោគអាហារ រួចហើយ វានឹងធ្វើអោយ មាត់របស់យើងមានក្លិនមិនល្អ នៅពេលដែលយើងហាមាត់និយាយ រឺ មានជាប់សំណល់អាហារ អាចបណ្តាលអោយកើត រោគដង្កូវស៊ីធ្មេញ។

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ-رَضِيَ اللَّهُِ عَنْهُ، أَنَّ رَسُوْلَ اللَّهَِ ﷺ، أَكَلَ كَتِفَ شَاةُ، فَمَضْمَضَ وَغَسَلَ الْيَدَيْنِ وَصَلَّى رواه ابن ماجه

មានន័យថា: អំពី អាពី ហ៊ូរ៉យរ៉ស់-រ៉ទីយ៉ល់ឡហ៊ូអាន់ហ៊ូ ពិតណាស់ រ៉ស៊ូលុលឡោះ ﷺ បានបរិភោគស្មាសត្វចៀម រួចហើយ បានខ្ពុរមាត់ ហើយលាងដៃទាំងពីរ រួចក៏សឡាត។

عَنْ سَيِّدِنَا سَلْمَانَ الْفَارِسِي رَضغي اللَّهُِ عَنْهُ، قَالَ : قَرَأْتُ فِي التَّوْرَاةِ، أَنَّ بَرْكَةُ الطَّعَامُ اَلْوُضُوْءُ قَبْلَهُ، فَذَكَرْتُ ذٰلِكَ لِلنَّبِيُّ (ﷺ) ، فَقَالَ : بَرَكَةُ الطَّعَامُ الوُضُوْءَ قَبْلَهُ، وَالْوُضُوْءَ بَعْدَهُ" رواه الإمام أحمد.

មានន័យថា: អំពី សាល់ម៉ាន ហ្វារីស៊ី رضي اللّه عنه បាននិយាយថា: ខ្ញុំបានអាន តៅរ៉ត ពើរ៉កាត់ ចំណីអាហារ គឺយកទឹក សំពះយុាំង មុនបរិភោគ ហើយ ខ្ញុំបានរំលឹករ ណាពី ﷺ ណាពី មានប្រសាសន៍ថា : ចំណីអាហារដែលមាន ពើរ៉កាត គឺ យកទឹកសំពះយ៉ាំង មុនបរិភោគ និងក្រោយពេលបរិភោគ។

عَنْ عَائِشَةَ-رَضِيَ اللَّهُِ عَنْهَا- عَنِ النَّبِيُّﷺ قَالَ: اَلسِّواكُ مُطَهِّرَةُ لِلْفَمِ، مَرْضَاةٌ لِلرَّبِّ. روى النسائي، وابن ماجه

មានន័យថា:អំពី អាអ៊ីស្ហាស់-រ៉ទីយ៉ល់ឡហ៊ូអាន់ហ៊ើ អំពីណាពី (ﷺ) បានមានប្រសាសន៍ថា: ស៊ីវ៉ាក (اَلسِّواكُ) ការដុសធ្មេញ វាជួយអោយ មាត់ស្អាត (បំបាត់ក្លិន ) និងទទួលបាន ការរីទ (رضا) ពីព្រះជាម្ចាស់ (ពេញចិត្ត) ។

៣. មិនគួរផឹកតែមួយដង្ហើម

عَنْ أَنَسٍ-رَضِيَ اللَّهُِ عَنْهُ- أَنَّ رَسُوْلَ اللَّهَِﷺ كَانَ يَتَنَفَّسُ فِي الشِّرَابِ ثَلَاثاً‏

មានន័យថា: អំពី អាណើស-រ៉ទីយ៉ល់ឡហ៊ូអាន់ហ៊ូ ពិតណាស់ រ៉ស៊ូលុលឡោះ ﷺ មានហើយគាត់ ផឹកទឹក បីដង្ហើម (មានន័យថា: ចាប់ផ្តើមផឹកទឹកដោយដកដង្ហើមបីដង គឺមួយក្អឹក ដកដង្ហើមសិន រួចហើយផឹកមួយក្អឹកទីពីរ បន្ទាប់មកផឹកក្អឹកទីបីទៀត ក្រោយពីផឹក បីដង្ហើមរួចហើយ យើងអាចផឹក រហូតអស់ទឹក ពីកែវក៏បានដែរ) ។

وَعَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ- رَضِيَ اللَّهُِ عَنْهُمَا، قَالَ‏:‏ قَالَ÷ رَسُوْلُ اللَّهِِ ﷺ ‏:‏‏" ‏لَا تَشْرَبُوْا وَاحِداً كَشَرْبِ البَعِيْرِ، وَلَكِنِ اشْرَبُوْا مَثْنٰى وَثَلَاثَ، وَسَمُّوْا إِذَا أَنْتُمْ شَرَبْتُم،وَاحْمِدُوْا إِذَا أَنْتُمْ رَفَعْتُمْ* رواه الطبراني

មានន័យថា:អំពី អុីបនី អាប់ពើស-រ៉ទីយោះល់ឡហ៊ូអាន់ហ៊ូ បាននិយាយថា ÷ រ៉ស៊ូលុលឡោះ ﷺបានមានប្រសាសន៍ថា÷ ចូរកុំផឹកទឹក តែមួយដង្ហើម ដូចជា សត្វអូដ្ឋ , ក៏ប៉ុន្តែផឹកទឹកដោយ ពីរ រឺ បី ដង្ហើម ។ ហើយសូត្រبِسْمِ اللَّهِពេលផឹកទឹក និងសូត្រ الْحَمْدُ لِلَّهِ ពេលផឹកទឹករួច ។

៤. កុំចោលទឹកពេលសត្វរុយ ធ្លាក់ចូល

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ- رَضِيَ اللَّهُِ عَنْهُ، قَالَ÷ قَالَ: رَسُوْلُ اللَّهِِ ﷺ ( إِذَا وَقَعَ الذُّبَابُ فِي إِنَاءِ أَحَدِكُمْ فَلْيَغْمِسْهُ فَإِنّٰ فِي أَحَدِ جَنَاحِيْهِ دَاءٍ وَفِي الآخَرِ شَفَاءٍ وَإِنّٰهُ يَتَّقِي بِجَنَاحِهِ الَّذِي فِيْهِ الدَّاءِ فَلْيَغْمِسُهُ كُلُّهُ ثُمَّ لِيَنْزَعُهُ) رواه أبو داود وابن حبان.

មានន័យថា: អំពី អាពី ហ៊ូរ៉យរ៉ស់-រ៉ទីយ៉ល់ឡហ៊ូអាន់ហ៊ូ បាននិយាយថា រ៉ស៊ូលុលឡោះ ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា ÷ នៅពេលដែលមានសត្វរុយ ធ្លាក់ចូលក្នុងកែវ របស់នរណាម្នាក់ចូរជ្រមុជវា (សត្វរុយ) ពិតប្រាកដណាស់ ស្លាបរបស់វាម្ខាង មានមេរោគ ចំណែកស្លាបម្ខាងផ្សេងទៀត មានថ្នាំបន្សាប ។ ដោយខ្លាចក្រែងស្លាបដែលមានថ្នាំបន្សាប មិនចូលក្នុងទឹក គឺត្រូវជ្រមុជវាទាំងស្រុង រួចហើយយកវាបោះចោល។

៥. កុំខ្ជះខ្ជាយចំណីអាហារ

﴿يَا بَنِي آدَمَ خُذُوا زِينَتَكُمْ عِنْدَ كُلِّ مَسْجِدٍ وَكُلُوا وَاشْرَبُوا وَلَا تُسْرِفُوا ۚ إِنَّهُ لَا يُحِبُّ الْمُسْرِفِينَ﴾ [سورة الأعراف(31)]

មានន័យថា: : ឱកូនចៅអាដាំ! ចូរពួកអ្នកលំអ សំលៀកបំពាក់ របស់ពួក អ្នកនៅរាល់ ម៉ាស្ជិទ(ពេលសឡាត)។ម ហើយចូរពួកអ្នកទទួលទាន និងផឹកចុះ តែពួកអ្នកកុំខ្ជះខ្ជាយឱ្យសោះ ពិតប្រាកដណាស់ ទ្រង់ មិនស្រឡាញ់ ពួកដែលខ្ជះខ្ជាយឡើយ ។

﴿إِنَّ الْمُبَذِّرِينَ كَانُوا إِخْوَانَ الشَّيَاطِينِ ۖ وَكَانَ الشَّيْطَانُ لِرَبِّهِ كَفُورًا﴾ [سورة الإسراء(27)]

មានន័យថា:: ពិតប្រាកដណាស់ ពួកដែលខ្ជះខ្ជាយ គឺជាបងប្អូននឹង សៃតន ( الشيطان) ហើយសៃតន (الشيطان) គឺជាអ្នកប្រឆាំងនឹងម្ចាស់របស់វា ។

៦. ជៀសវាង ប្រើឈើចាក់ធ្មេញ

គួរជៀសវាង ការប្រើប្រាស់ឈើចាក់ (នៅតុអាហារ) បើអាចគួរតែជៀសវាង ការប្រើប្រាស់ឈើចាក់ធ្មេញ នៅតាមតុអាហារ ក្រោយបរិភោគអាហាររួច ព្រោះវាជាកាយវិការមួយ ដែលមិនសមរម្យ គួរអោយខ្ពើមរអើម និង ជាកាយវិការ គ្មានសិលធម៌ផងដែរ ។ ព្រោះវាអាចធ្វើអោយអ្នកផង ដែលនៅក្បែរយើង មានការខ្ពើមរអើមហេតុនេះហើយយើងត្រូវដឹងថា តើគប្បីប្រើវា នៅពេលណា? ទង្វើរបស់យើង អាចបញ្ជាក់ពី អាកប្បកិរិយារបស់យើងបាន ។

៧. ជួយរៀបចំ និងសំអាត

សុភមង្គលក្នុងគ្រួសារ គឺយើងជាអ្នកសាងវាឡើងមក មិនមែន វាកើតឡើងឯកឯងនៅទេ ហើយវាអាចកើតឡើងបាន ដោយសារកត្តា ជាច្រើន ក្នុងនោះដែរ ការជួយចែករំលែក ការងារផ្ទះ ក៏ជាផ្នែកមួយ ដ៏សំខាន់ផងដែរ ហេតុនេះហើយ យើងជាស្វាមី គួរគប្បី ជួយប្រមូល រឺ ជូតសំអាត បន្ទាប់ពីបរិភោគអាហាររួច មិនគួរប្រកាន់ការងារ ដោយគិតថា ការងារផ្ទះ ជារឿងរបស់ស្រ្តីនោះទេ ការជួយសំរាល ការងារផ្សេងៗ ក្នុងគ្រួសារ គឺជាផ្លូវនាំទៅរក សុភមង្គល ។

عَنْ الأَسْوَدٍ- قَالَ: سَأَلْتُ عَائِشَةَ: مَا كَانَ النَّبِيُّ ﷺ يَصْنَعُ فِي بَيْتِهِ؟ قَالَتْ: كَانَ يَكُوْنُ فِي مِهْنَةِ أَهْلِهِ - تُعْنِي: خِدْمَةُ أَهْلُهُ- فَإِذَا حَضَرَتِ الصَّلاَةِ خَرَجَ إِلىَ الصَّلَاةِ ".أخرجه البخاري برقم (676).

មានន័យថា: អំពីអើសវ៉ាត់បាននិយាយថា÷ខ្ញុំបានសួរ អាអ៊ីស្ហាស់ (عَائِشَةَ)ថា ÷ តើណាពី ធ្វើការងារផ្ទះដែររឺទេ ? អាអ៊ីស្ហាស់ បានពោលថា÷គាត់ជួយរំលែកការងារគ្រួសារ(ក្នុងផ្ទះ ) ហើយបើដល់ពេលត្រូវ សឡាតគាត់ចេញទៅសឡាត ។

قَالَتْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُِ عَنْهَا: "كَانَ رَسُوْلُ اللَّهِِ ﷺ يَخْصِفُ نِعْلُهُ، وَيَخِيْطُ ثَوْبَهُ، وَيَعْمَلُ فِي بَيْتِهِ كَمَا يَعْمَل أَحَدُكُمْ فِي بَيْتِهِ"أخرجه أحمد، والترمذي

មានន័យថា:: អាអ៊ីស្ហះ រ៉ទីយល់ឡហ៊ូអាន់ហ៊ើ បាននិយាយថា ÷ មានហើយ ណាពី ﷺ ជួសជុលស្បែកជើង របស់គាត់ គាត់ដេរអាវ របស់គាត់ គឺ គាត់ធ្វើការងារផ្ទះ ដូចដែលអ្នកទាំងអស់គ្នា ធ្វើអញ្ចឹងដែរ ។

ទៅចំណុចដំបូង