សុជីវធម៌មុនពេលបរិភោគ

ពេលបរិភោគតើយើងត្រូវប្រកាន់សុជីវធម៌អ្វីខ្លះ?

សុជីវធម៌មុនពេលបរិភោគអាហារ

១. អាហារមិនបាន អញ្ជើញ ⏩
២. លាងដៃមិនបរិភោគ ⏩
៣. បិតបាំងប្រការមិនល្អ ⏩
៤. ជៀសវាងអង្គុយផ្អែក ⏩
៥. សូត្រពេលលើកអាហារ ⏩
៦. ទុកអាហារអោយត្រជាក់បន្តិចសិន ⏩
៧. ម្ចាស់ផ្ទះផ្តើមបរិភោគមុន ⏩
៨. ផ្ដើមដោយសូត្រ”ពិស្មិលឡាហ៍” ⏩
៩. បរិភោគអាហារជួបជុំគ្រួសារ ⏩

១. អាហារមិនបាន អញ្ជើញ

ជាក់ស្តែងនៅក្នុង សាសនាឥស្លាម បានហាមប្រាមមិនអោយ ប្រើប្រាស់របស់របររបឬបរិភោគរបស់អ្នកដ៏ទៃ ដោយមិនមានការ អនុញ្ញាតិនោះទេ បើសិនជាយើងនៅតែបំពាន នឹងត្រូវជំពាក់ របស់គេ ។ ដូចដែលមានរឿងមួយក្នុងហាទីស ដូចតទៅនេះ÷

عَنْ أَبِيْ مَسْعُوْدُ رَضِيَ اللَّهُِ عَنْهُ قَالَ : جَاءَ رَجَلَ مِنَ الْأَنْصَارِ ، يَكْنِى أَبَا شُعَيْبٍ ، فَقَالَ : لِغَلَامِ لَهُ قَصَّابٍ : اجْعَلْ لِيْ طَعَامًا يَكْفِيْ خَمْسَةَ ، فَإِنِّيْ أُرِيْدُ أَنْ أَدْعُوْ النَّبِيُّ ﷺ، خَامِسُ خَمْسَة ، فَإِنِّي قَدْ عَرَفْتُ فِيْ وَجْهِهِ الْجُوْعِ، فَدَعَاهُمْ ، فَجَاءَ مَعَهُمْ رَجُل ، فَقَالَ النَّبِيُّ ﷺ : " إِنَّ هَذَا قَدْ تَبَعَنَا ، فَإِنْ شِئْتَ أَنْ تَأْذَنَ لَهُ ، فَأَذِنَ لَهُ، وَإِنْ شِئَتَ أَنْ يَرْجَعَ رَجَعَ " فَقَالَ : بَلْ قَدْ أُذِنْتُ لَهُ " رواه البخاري

មានន័យថា: អំពីអាពីម៉ាស្អូត-រ៉ទីយ៉ល់ឡហ៊ូអាន់ហ៊ូ- បាននិយាយថា÷បុរសអាន់សើរម្នាក់បានមក (អាពីស៊ូអែប)គាត់បានប្រាប់ក្មេងក្នុងផ្ទះគាត់អោយរៀបចំម្ហូបអាហារសំរាប់មនុស្ស ប្រាំននាក់ ។ ខ្ញុំអញ្ជើញណាពី ﷺ ដែលមានគ្នា ចំនួនប្រាំនាក់ព្រោះខ្ញុំឃើញទឹកមុខគាត់បានបញ្ជាក់ថាគាត់កំពុងឃ្លាន រួចហើយ ខ្ញុំក៏បានអញ្ជើញ ពួកគាត់។ស្រាប់តែពេលនោះមានបុរសម្នាក់មកជាមួយគ្នាដែរ(មិនបានអញ្ជើញ) ណាពី ﷺ ក៏បានមានប្រសាសន៍ថា÷ បុរសម្នាក់នេះ បានមកតាមយើងដែរ បើអ្នកឯងចង់ អនុញ្ញាតិអោយ គាត់(បរិភោគ) ក៏អនុញ្ញាតិចុះ រឺបើអ្នកឯងចង់ អោយគាត់ត្រលប់ ទៅវិញ គាត់នឹងត្រឡប់ទៅវិញ។ រំពេចនោះ ខ្ញុំបាននិយាយថា÷ ខ្ញុំបាន អនុញ្ញាតិ អោយគាត់ហើយ ។

២. លាងសំអាតដៃ មុនបរិភោគ

មនុស្សយើង តែងតែប្រើប្រាស់ ដៃទាំងសងខាង ក្នុងកិច្ចការប្រចាំថ្ងៃ ហេតុនេះហើយ ជៀសមិនផុតអំពីការ ប្រឡាក់តិចរឺច្រើន រឺ មានមេរោគ ផ្សេងៗតោងជាដើម ហើយដើម្បីការពារខ្លួនយើង ពីមេរោគ និងជំងឺឆ្លង ផ្សេងៗ ទាំងនោះដែលមាននៅជាប់ ជាមួយដៃរបស់យើង ដែលយើង មិនអាច មើលឃើញ ដោយប្រើភ្នែក របស់យើងផ្ទាល់ ជាចបាច់ យើងត្រូវលាងដៃ អោយបានស្អាត មុនបរិភោគអាហារ ។

عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا " أَنَّ رَسُولَ اللَّهِﷺ، كَانَ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَنَامَ وَهُوَ جُنُبٌ: تَوَضَّأَ ، وَإِذَا أَرَادَ أَنْ يَأْكُلَ : غَسَلَ يَدَيْهِ ، يَعْنِي وَهُوَ جُنُبٌ " أخرجه النسائي (256)

មានន័យថា:អំពី អាអ៊ីស្ហាស់-រ៉ទីយ៉ល់ឡហ៊ូអាន់ហ៊ើ ពិតប្រាកដណាស់ណាពី -ﷺ នៅពេលដែល គាត់ចូលគេង (មានជូនុប) គាត់យកទឹកសំពះយ៉ាំង ហើយនៅពេលដែលគាត់ត្រូវ បរិភោគអាហារ គឺគាត់លាងដៃទាំងពីររបស់គាត់ ក្នុងអំឡុងពេល ដែលគាត់កំពុងមាន មានជូនុប ។

៣. ត្រូវអង្គុយ ពេលបរិភោគ

عَنْ أَنَس بْنِ مَالِك رَضِيَ اللَّهُِ عَنْهُ قَالَ: رَأَيْتُ النَّبِيٌُ ﷺ مَقْعِياً يَأْكُلُ التَّمْرَ "

មានន័យថា: អំពី អាណើស ពិន ម៉ាលិក រ៉ទីយ៉ល់ឡហ៊ូអាន់ហ៊ូ បាននិយាយថា ÷ ខ្ញុំបានឃើញ ណាពី ﷺ អង្គុយ ពេលដែលគាត់ កំពុងបរិភោគ ផ្លែល្មើរ ។

៤. ជៀសវាងការអង្គុយផ្អែក

عَنْ أَبِي جُحَيْفَة-رَضِيَ اللَّهُِ عَنْهُ قَالَ: كُنْتُ عِنْدَ النَّبِيُّ ﷺ ،فَقَالَ لِرَجُلِ عُنْدِهِ : لَا آكُلُ وَأَنَا مُتَّكِئُ " صحيح الجامع

មានន័យថា: អំពីអាពី ជូហាយហ្វាស់- រ៉ទីយ៉ល់ឡហ៊ូអាន់ហ៊ូ បាននិយាយថា : (មានពេលមួយ ) ខ្ញុំបាននៅជាមួយ ណាពី ﷺ ហើយគាត់បានមាន ប្រសាសន៍ទៅកាន់ បុរសម្នាក់ ដែលនៅជាមួយគ្នាថា: ខ្ញុំមិនបរិភោគ ពេលដែលខ្ញុំ អង្គុយផ្អែក ។

عَنْ أَنَس رَضِيَ اللَّهُِ عَنْهُ قَالَ؛ عَنِ النّٰبِيُّﷺ، أَنَّهُ نَهَى أَنْ يَشْرَبَ الرَّجُلَ قَائِماً " رواه مسلم،

មានន័យថា:អំពី អាណើស អំពីណាពី ﷺ ពិតប្រាកដណាស់ គាត់ហាមឃាត់ បុរសដែល ផឹកទឹកឈរ ។

៥. សូត្រពេលគេលើកម្ហូប

الحَمدُ للَّه حمداً كَثيراً طَيِّباً مُبَارَكاً فِيه، غَيرَ مَكفِيٍّ، وَلا مُستَغنًي

ព្រោះមានហាទីសណាពី បានបង្រៀនដល់យើង ដើម្បីទទួលបាននូវ ពើរ៉កាត់ អំពី អល់ឡោះ

عَنْ أَبِي أُمَامَةَ رضيَ اللَّه عنهُ أنَّ النَبيَّ ﷺ كانَ إِذا رَفَعَ مَائِدَتَهُ قال: الحَمدُ لِلَّهِ حَمْداً كَثِيْراً طَيِّباً مُبَارَكاً فِيْهِ، غَيْرَ مَكفِيٍّ، وَلا مُستَغنًي عَنْهُ رَبَّنَا رواه البخاري

មានន័យថា:អំពី អាពី អ៊ូម៉ាម៉ះ-រ៉ទីយ៉ល់ឡហ៊ូអាន់ហ៊ូ- (أبي أمامة-رضيَ اللَّه عنهُ) ពិតប្រាកដ ណាពី (ﷺ) នោពេលដែលគេ លើកថាសម្ហូបអាហារមក គាត់សូត្រថា: ÷
الحَمْدُ لِلَّهِ حَمْداً كَثِيْراً طَيِّباً مُبَارَكاً فِيْهِ، غَيْرَ مَكفِيٍّ، وَلَا مُسْتَغْنًي عَنْه رَبَّنَا

៦. ទុកអាហារអោយត្រជាក់បន្តិចសិន

គ្រាន់តែយើងគិតបន្តិច ក៏ដឹងដែរថា សំរាប់អាហារដែលក្តៅ វាអាចបណ្តាល អោយមានគ្រោះថ្នាក់ ដូចជារលាកអណ្តាត មាត់ ជាដើម បើយើងបរិភោគដោយមិនបាន ប្រុងប្រយ័ត្ន ហើយវាក៏អាច គ្រោះថ្នាក់ ដល់ក្មេងៗ គឺ កូនចៅ របស់យើង ផ្ទាល់។

وعن جابر رَضِيَ اللَّهُِ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُوْلُ اللَّهِ ﷺ : أَبْرِدُوْا الطَعَامُ الحَارّ فَإِنَّ الطَّعَامَ الْحَارَّ غَيْرَ ذِي بَرْكَةٍ رواه الحاكم

មានន័យថា: អំពី ជើពៀរ-រ៉ទីយ៉ល់ឡហ៊ូអាន់ហ៊ូ- " جابر-رَضِيَ اللَّهُِ عَنْهُ " បាននិយាយថា÷ រ៉ស៊ូលុលឡោះ ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា ÷ ចូរអ្នកទាំងអស់គ្នាទុក ចំណីអាហារ ដែលក្តៅខ្លាំង អោយត្រជាក់សិន ព្រោះចំណីអាហារ ដែលក្តៅ វាមិនមាន ពើរ៉កាត់ នោះទេ (بركة)។

៧. ម្ចាស់ផ្ទះផ្តើមបរិភោគមុន

ណាពី (ﷺ) បានបង្រៀនអោយយើង ទទួលភ្ញៀវរយៈពេល បីថ្ងៃ (សិទ្ធិរបស់ភ្ញៀវ) បើលើស រយៈពេលបីថ្ងៃ វាគឺជាប្រការ សទើកោះ (បរិច្ចាគ) ជាការជាក់ស្តែង ភ្ញៀវតែងតែមានការ អៀនខ្មាស់ រឺរអៀសខ្លួន ហេតុនេះ យើងជាម្ចាស់ផ្ទះ គួរគប្បីសំដែង អាកប្បកិរិយា ចាប់ផ្តើមបរិភោគមុនភ្ញៀវ ។ ហើយក៏គប្បី មិនគួរ ក្រោកចេញមុនភ្ញៀវដែរ ដើម្បីអោយគាត់ បរិភោគអាហារតាមសំរួល ...។

៨. ផ្ដើមដោយសូត្រ”ពិស្មិលឡាហ៍”

យើងគ្រប់គ្នាបានដឹងឮហើយថា អល់ឡោះបានបង្កើតសៃតន ហើយសៃតន ជាសត្រូវ របស់មនុស្សលោក តាំងតែពីណាពីអាដាំ មកម៉្លេះ ហើយវានៅតែជាសត្រូវ របស់មនុស្សលោកជារៀងរហូត គឺរហូតដល់ថ្ងៃបរលោក។ សៃតនមាននៅគ្រប់ច្រកល្ហកទាំងអស់ តែយើងគ្រប់គ្នា មិនអាចមើលឃើញពួកវាបានទេព្រោះសៃតន ត្រូវបានបង្កើតអំពីភ្លើង ។ ដូច្នេះកាលណា យើងមិនបានសូត្រ ( ពីស្មិលឡាហ៍ ) នៅពេលយើងបរិភោគអាហារ វានឹងមកសុី ចំណីអាហាររបស់យើង មុនយើង ហើយយើងច្បាស់ជា ហូបកាកសំណល់ ដែលវាស៊ីរួចហើយ ។

عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ: قَالَ رَسُوْلُ اللَّه ﷺ : إِذَا أَكَلَ أَحَدُكُمْ فَْليَذْكُرِ اسْمَ اللَّهَ تَعَالَى، فَإِنْ نَسِيَ أَنْ يَذْكُرَ اسْمَ اللَّهَ تَعَالَى فِي أَوَّلِهِ، فَلْيَقُلْ: بِسْمِ اللَّه أَوَّلَهُ وَآخِرَهُ .رواه الترمذي

មានន័យថា:: អំពី អាអុីស្ហាស់ រ៉ទីយ៉ល់ឡហ៊ូ អាន់ហើ(عا ئشة رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا) បាននិយាយថា÷ រ៉ស៊ូលុលឡោះ (ﷺ) មានប្រសាសន៍ថា: ពេលនរណាម្នាក់ ក្នុងចំណោមអ្នកទាំងអស់គ្នា បរិភោគចំណីអាហារ ចូររំលឹកឈ្មោះអល់ឡោះ ដោយសូត្រ ( بسم الله) ហើយប្រសិនណា ជាភ្លេចសូត្រ (بِسمِ اللَّه) ពេលដំបូង ចូរសូត្រ÷ (بِسمِ اللَّه أَوَّلَهُ وَآخِرَهُ».)

عَنْ جَابِرَ- رَضِيَ اللَّهُِ عَنْهُ قَالَ‏:‏ سَمِعْتُ رَسُوْلُ اللَّهِِ ﷺ يقول‏: إِذَا دَخَلَ الرَّجُلُ بَيْتَهُ فَذَكَرَ اللَّهَِ عَزَّوَجَلَّ عِنْدَ دُخُوْلِهِ وَ عِنْدَ طَعَامِهِ ؛ قَالَ الشَّيْطَانُ : لَا مَبِيْتَ لَكُمْ وَلَا عَشَاءَ ، إِذَا دَخَلَ فَلَمْ يَذْكُرِ اللَّهَِ عِنْدَ دُخُولِهِ ، قَالَ الشَّيٍطَانُ : أَدْرَكْتُمُ الْمُبِيْتَ ، وَإِنْ لَمْ يَذْكُرِ اللَّهَِ عِنْدَ طَعَامِهِ ، قَالَ الشَّيْطَانُ : أَدْرَكْتُمُ الْمُبِيْتَ وَالْعَشَاءَ‏ ‏"‏ رواه مسلم‏.‏

មានន័យថា::÷ អំពី ជើពៀរ- រ៉ទីយ៉ល់ឡហ៊ូអាន់ហ៊ូ បាននិយាយថា ÷ ខ្ញុំបានឮរ៉ស៊ូលុលឡោះ (ﷺ) មានប្រសាសន៍ថា÷ ពេលណាបុរសម្នាក់ ចូលផ្ទះរបស់គាត់ ហើយគាត់ ហ្ស៊ីកៀរ រំលឹកឈ្មោះអល់ឡោះ (សូត្រទូអា) ពេលដែលចូល និង ពេលបរិភោគអាហារ របស់គាត់ សៃតន បាននិយាយ ទៅកាន់ បក្សពួកវាថា÷ គ្មានកន្លែងសំរាប់អ្នកទាំងអស់គ្នា ស្នាក់អាស្រ័យទេ ហើយក៏គ្មាន អាហារល្ងាចដែរ ។ ហើយបើកាលណា គេចូលផ្ទះ ដោយគ្មាន រឺ មិនបាន ហ្ស៊ីកៀរ រំលឹក ឈ្មោះអល់ឡោះ (ទូអា-دُعَاءُ) ខណៈពេលចូលផ្ទះ សៃតន និយាយថា:÷ ពួកឯងមានកន្លែង ស្នាក់នៅហើយ ។ ហើយបើគេ មិនបាន ហ្ស៊ីកៀរ រំលឹកឈ្មោះអល់ឡោះ (ទូអា) ពេលបរិភោគអាហារវា (សៃតន-شيطان) និយាយថា: ពួកឯងមាន កន្លែងស្នាក់នៅ និងអាហារ ពេលល្ងាចហើយ ។

وَعَنْ أُميَّةَ بْنِ مُخْشِيٍّ الصَّحَابِيِّ قَالَ: كَانَ رَسُوْلُ اللَّه ﷺ جَالِسًا ورَجُلٌ يَأْكُلُ، فَلَمْ يُسَمِّ اللَّه، حَتَّى لَمْ يَبْقَ مِنْ طَعَامِهِ إِلَّا لُقْمَةٌ، فَلَمَّا رَفَعَهَا إِِلَى فِيْهِ قَالَ: بِسْمِ اللَّهِ أَوَّلَهُ وَآخِرَهُ، فَضَحِكَ النَّبِيُّ ﷺ، ثُمَّ قَالَ: مَا زَالَ الشَّيْطَانُ يَأْكُلُ مَعَهُ، فَلمَّا ذَكَرَ اسْمَ اللَّهِ اسْتَقَاءَ مَا فِي بَطْنِهِ رواه أبو داود، والنَّسائي

មានន័យថា::÷ អំពី អ៊ុំមីយ៉ះ ពិន មូខស្សុី ជាសហាព្ហាត់ ណាពី (أمية بن مخشي-رضيَ اللَّه عنهُ) បាននិយាយថា÷ មានហើយណាពី (ﷺ) បានអង្គុយ ហើយមានបុរសម្នាក់ កំពុងបរិភោគអាហារ ដោយមិនបាន សូត្រ (بسم اللَّهِ) រហូតទាល់តែគាត់ បរិភោគជិតអស់់ នៅសល់ប្រមាណ មួយម៉ាត់ ហើយនៅពេលគាត់ លើកអាហារមួយម៉ាត់នេះ គាត់សូត្រថា÷ (بِسمِ اللَّه أَوَّلَهُ وَآخِرَهُ».) ពេលនោះ ណាពី ﷺ ក៏បានសើច បន្ទាប់មកមាន ប្រសាសន៍ថា÷ សៃតន បានបរិភោគជាមួយគាត់ (បុរសម្នាក់ដែលកំពុងហូប) រហូតតាំងពីដំបូងមក , ពេលដែលគាត់ ហ្ស៊ីកៀរ រំលឹកឈ្មោះអល់ឡោះ (សៃតន) ក្អួតចេញមកវិញ នូវអ្វីៗដែលនៅក្នុង (ពោះ) វា (ចំណីអាហារ ដែលវាបានសុី)។

៩. បរិភោគអាហារជួបជុំគ្រួសារ

عَنْ وَحْشِيّ بْن حَرَب رَضِيَ اللَّهُِ عَنُْه، أَنَّ أَصْحَابَ رَسُوْلُ اللَّهِ ﷺ قَالُوا‏:‏ يَا رَسُوْلُ اللَّهِ ، إِنّٰا نَأْكُل وَلَا نَشْبَع، قَالَ‏:‏ ‏"‏فَلَعَلّٰكُمْ تَفْتَرَقُوْنَ‏"‏ قَالُوا‏:‏ نَعَمْ‏،‏ قَالَ‏:‏ فَاجْتَمِعُوْا عَلَى طَعَامِكُمْ، وَاذْكُرُوْا اسْمَ اللَّهَِ ، يُبَارِكْ لَكُمْ فِيْهِ‏"‏ ‏‏‏ رواه أبو داود

មានន័យថា:អំពី វាហស្សុី ពិន ហារ៉ប-រ៉ទីយ៉ល់ហ៊ូអាន់ហ៊ូ ពិតណាស់ សហាព្ហាត់ ណាពី (ﷺ ) ពួកគេ បាននិយាយថា ÷ ឱ! រ៉ស៊ូលុលឡោះ ពិតណាស់យើងខ្ញុំ បរិភោគ ប៉ុន្តែមិនឆ្អែតសោះ ណាពីមានប្រសាសន៍ថា ÷ ទាំងអស់គ្នា បរិភោគ បែកគ្នា មែនឬទេ? ពួកគេឆ្លើយថា បាទ! គាត់ក៏មាន ប្រសាសន៍ថា ÷ ចូរជុំគ្នាពេលបរិភោគ អាហារ របស់អ្នកទាំងអស់គ្នា ហើយ ហ្ស៊ីកៀរ រំលឹកឈ្មោះ អល់ឡោះ (សូត្រ-بِسْمِ اللَّهِ) ពើរ៉កាត់ សំរាប់ អ្នកទាំងអស់គ្នា មាននៅក្នុងវា (ចំណីអាហារ) ។